Quy luật của mọi quy luật
Khi con người chạm tới phần đỉnh của nhu cầu vật chất và vị thế, họ thường bắt đầu quay lại tìm kiếm “di sản”. Thứ từng bị xem là vật cản trong thời kỳ phát triển bỗng trở thành nền tảng đạo đức cần được phục dựng.

Đó là giai đoạn của những cuộc thanh tẩy muộn màng. Khi gần như không còn gì để mất, người ta bắt đầu xây dựng hình ảnh của một kẻ hiểu đời, hiểu người và biết hướng thiện. Không hẳn vì họ thay đổi, mà vì đây là cách rẻ nhất để hòa giải với chính quá khứ của mình.

Bi kịch nằm ở chỗ: những người lớn tiếng nói về công bằng thường cũng là những người đã đi qua thời kỳ hưởng lợi nhiều nhất từ sự bất công của hệ thống.

Xã hội mặc định tuổi già đi kèm với sự thông tuệ và đạo đức. Vì vậy, việc chuyển từ quyền lực sang diễn ngôn đạo lý trở thành con đường ngắn nhất để làm mờ các dấu vết cũ.
Đây là thứ triết lý của người no bụng — vừa là bi kịch của hệ giá trị, vừa là cơ chế phòng vệ cuối cùng để con người có thể thanh thản đối diện với phần đời còn lại.

Đôi lúc thật thắc mắc là con ngựa già của chúa Trịnh nghĩ gì khi về già.